Het einde van het jaar is hét moment om je spaargeld onder de loep te nemen. Niet alleen omdat je dan rustig terugkijkt, maar ook omdat er een paar concrete data aankomen: op 17 december neemt de ECB haar laatste rentebesluit van het jaar, en op 1 januari stelt de Belastingdienst je vermogen voor box 3 vast.
In dit artikel lees je in vijf stappen hoe je je spaargeld vóór 31 december op orde brengt.
Stap 1: Check of je nog de goede spaarrente krijgt
Begin bij de basis: wat levert je spaargeld nu eigenlijk op? De ECB verhoogde de depositorente in 2026 twee keer, naar 2,50%. Maar de Nederlandse grootbanken gaven daar maar een klein deel van door. Wie zijn spaargeld daar heeft staan, laat vaak honderden euro's per jaar liggen.
Wat je kunt doen:
- Zoek je huidige spaarrente op in je bankapp en vergelijk die met de actuele tarieven in onze spaarrekening-vergelijker.
- Let bij actierentes op hoe lang de actie loopt en wat de rente daarna wordt.
- Overstappen hoeft niet: je kunt een tweede spaarrekening openen naast je huidige bank. Je betaalrekening blijft gewoon waar hij is.
Rekenvoorbeeld: op €25.000 spaargeld scheelt 1 procentpunt meer rente €250 per jaar.
Stap 2: Ken je box 3-positie op 1 januari
Voor box 3 telt wat je bezit op 1 januari. Dat is de peildatum. Je saldo op die dag bepaalt je belasting over het hele jaar.
Zo zit box 3 in 2026 in elkaar:
| 2026 | |
|---|---|
| Heffingsvrij vermogen | €59.357 per persoon (€118.714 met fiscale partner) |
| Forfaitair rendement spaargeld | 1,28% (voorlopig) |
| Forfaitair rendement beleggingen | 6,00% |
| Tarief | 36% |
| Peildatum | 1 januari 2026 |
En in 2027? Het kabinet stelde eind september voor om het heffingsvrij vermogen in 2027 bijna te halveren, naar €30.846. Dat plan is op 3 november geschrapt. Het heffingsvrij vermogen stijgt nu volgens het aangepaste voorstel licht mee met de inflatie, naar ongeveer €60.000 per persoon. Het nieuwe box 3-stelsel, waarin je belasting betaalt over je werkelijke rendement, komt uiterlijk in 2029. Let op: de bedragen voor 2027 zijn pas definitief als ook de Eerste Kamer heeft ingestemd, naar verwachting in december.
Wat je kunt doen:
- Tel je vermogen op: spaargeld, beleggingen en andere bezittingen, min je schulden. Blijf je onder het heffingsvrij vermogen, dan betaal je niets en hoef je ook niets te doen.
- Geplande uitgaven vóór 1 januari? Een aankoop die je toch al van plan was, zoals een nieuwe auto of een verbouwing, telt niet meer mee als je hem vóór 1 januari betaalt.
- Extra aflossen op je hypotheek haalt geld uit box 3. Zet dit wel af tegen je noodbuffer: afgelost geld krijg je niet zomaar terug.
- Schuiven tussen sparen en beleggen rond 1 januari om een lager forfait te krijgen, heeft geen zin: daar geldt een antimisbruikregel voor.
Bereken wat box 3 voor jou betekent met onze box 3-rekentool.
Stap 3: Bepaal je deposito-strategie vóór de ECB beslist
Op 17 december neemt de ECB haar laatste rentebesluit van 2026. De depositorente staat op 2,50%. Economen van onder meer ING achten een verdere verhoging waarschijnlijk, maar de ECB legt zich niet vast. Het is een verwachting, geen besluit.
Wat je kunt doen:
- Loopt er een deposito af rond de jaarwisseling? Zet in je agenda wanneer, zodat het geld niet ongemerkt tegen een lage rente blijft staan.
- Verwacht je dat de rente stijgt? Dan kan het slim zijn om je geld nog even flexibel te houden, of een korte looptijd te kiezen.
- Wil je zekerheid? Met een deposito leg je de huidige rente vast, ongeacht wat de ECB doet. Vergelijk de opties in onze depositovergelijker.
- Twijfel je? Spreid het: een deel vast, een deel flexibel. Dan zit je nooit helemaal verkeerd.
Lees meer over wat analisten verwachten in onze spaarrente verwachting 2026-2027.
Stap 4: Spreid je spaargeld binnen de depositogarantie
Gaat een bank failliet, dan is je spaargeld beschermd tot €100.000 per persoon, per bank. Dat geldt in heel Europa, ook bij buitenlandse banken die je via een platform als Raisin opent.
Wat je kunt doen:
- Tel per bank op, niet per rekening. Heb je bij één bank een spaarrekening én een deposito, dan geldt de €100.000 voor beide samen.
- Houd rekening met rente. Zit je net onder de €100.000, dan kan bijgeschreven rente je erboven tillen.
- Heb je meer? Verdeel het over meerdere banken. Dat kan bij Nederlandse banken, en via Raisin ook bij banken uit andere Europese landen, vaak tegen een hogere rente.
Stap 5: Zet je doelen voor 2027 op papier
Het nieuwe jaar is een natuurlijk moment om vooruit te kijken. Wie zijn spaargeld een doel geeft, maakt makkelijker de juiste keuze tussen flexibel en vast.
Wat je kunt doen:
- Bepaal je noodbuffer. Geld dat je snel nodig kunt hebben, hoort op een vrij opneembare spaarrekening, niet op een deposito.
- Verdeel de rest naar horizon. Geld dat je de komende jaren niet nodig hebt, kun je vastzetten tegen een hogere rente, of laten beleggen als je de risico's accepteert.
- Plan een vast moment om je spaarrente te checken, bijvoorbeeld elk kwartaal. Rentes veranderen vaker dan je denkt.
- Heb je ruimte voor pensioenopbouw? Wie een pensioentekort heeft, kan jaarruimte benutten voor een lijfrente. Een inleg telt alleen mee voor het jaar waarin je hem betaalt, dus kijk daar vóór 31 december naar.
Checklist: je spaargeld vóór 31 december
- Huidige spaarrente opgezocht en vergeleken
- Box 3-vermogen per 1 januari op een rij
- Geplande uitgaven vóór 1 januari gedaan
- Aflopende deposito's in de agenda
- Keuze gemaakt: vast, flexibel of een mix
- Maximaal €100.000 per bank
- Noodbuffer en doelen voor 2027 bepaald
Veelgestelde vragen
1 januari. Je vermogen op die dag bepaalt je box 3-belasting over het hele jaar. Voor het belastingjaar 2027 telt dus je vermogen op 1 januari 2027.
In 2026 is het heffingsvrij vermogen €59.357 per persoon, of €118.714 met een fiscale partner. Voor 2027 is de verwachting rond de €60.000 per persoon, maar dat is pas definitief na instemming van de Eerste Kamer.
Nee, niet om de belasting alleen. De box 3-belasting op spaargeld is beperkt: over het deel boven het heffingsvrij vermogen betaal je 36% over een verondersteld rendement van 1,28%. Uitgaven die je toch al gepland had, kun je wel vóór 1 januari doen.
Dat is nog niet bekend. De ECB besluit op 17 december. Een deel van de economen verwacht een verhoging, maar de ECB legt zich vooraf niet vast.
Ja, tot €100.000 per persoon per bank. Banken in de EU vallen onder een depositogarantiestelsel volgens dezelfde Europese regels.
Dit artikel is informatief en geen financieel of fiscaal advies. Fiscale regels voor 2027 zijn nog niet definitief. Stand van zaken per november 2026.
